Gregoriaans: een icoon van de Eeuwige Schoonheid

 

Zeer regelmatig wordt gepeild naar het "geheim" van de steeds groeiende belangstelling voor het ”Gregoriaans Festival van Watou”.
Die is in de eerste plaats te danken aan het thema zelf: ”gregoriaans”. Voor het gregoriaans bestaat er sinds meerdere jaren, wereldwijd, een bijna onverklaarbare interesse. De heropleving van het gregoriaans tijdens de laatste twee decennia is een merkwaardig fenomeen. Heeft dit te maken met het zoeken naar een mentale verdieping die onze huidige maatschappijstructuren niet meer bieden ? Waarschijnlijk wel, gregoriaans is de meest eerlijke muziek die men zich voorstellen kan. Deze zang brengt een weldoende rust, zelfs als men het Latijn niet begrijpt. Gregoriaans is een universele zang, vijftien eeuwen oud en nog steeds actueel in zeer diverse culturen. Dit komt door het feit dat deze muziek het gemoed van iedere mens aanspreekt ongeacht of het over vreugde, liefde, zorg, berusting, angst, hoop of vertrouwen gaat. Gregoriaans is de golflengte van het gemoed, die niet in frequenties FM, MW of LW genoteerd staat; ze beantwoordt perfect aan een grote honger naar een diepere spiritualiteit en grote innerlijkheid, die men bij de aanvang van dit derde millennium kan waarnemen.
Dit totaal onverwacht succes heeft te maken met een sociaal fenomeen, waarbij jonge mensen een steeds groter verlangen naar mentale verdieping aan de dag leggen. Hierbij wordt het gregoriaans herontdekt. Gregoriaans is geen puur muzikaal gegeven, het bezit iets fascinerends, het heeft iets van het mysterie en bezit ook iets mystieks. Dankzij zijn diepe spiritualiteit en zijn grote innerlijkheid komt het gregoriaans tegemoet aan een grote drang naar mentale verdieping.
Het gregoriaanse repertoire mag dan ”eeuwenoud” zijn, het zingen en beluisteren ervan is ”verassend jong”.
Als liturgische zang heeft het gregoriaans het allemaal in huis: het is zintuiglijk, het houdt van stilte, vraagt geen verbaliteit en bezit een sterke symbolisch-rituele kracht.
Sacraliteit en schoonheid zijn in het gregoriaans perfect geïntegreerd zodat deze zang kan worden beschouwd als een fresco, mozaïek of een icoon, die de voorafbeelding is van de Eeuwige Schoonheid.

Liturgie

Tijdens de talrijke liturgische vieringen komt het gregoriaans in zijn natuurlijke bedding als Gods lofzang optimaal tot zijn recht. Er wordt een evenwicht tussen eucharistie en officie aangeboden. Een uitgebreid overzicht is te vinden in het festivalprogramma.

Alle schola's leveren binnen de liturgie een sterke muzikale bijdrage.

Bijzonder merkwaardig in dit verband zijn de prestaties van de twee Hongaarse jongerenschola's Iubilate en Cantate die de Latijnse psalmodie wonderbaar beheersen. U kunt stil worden in de zang van hun psalmodie tijdens de vesper op Hemelvaart (donderdag 17 mei), tijdens de terts op vrijdag 18 mei en tijdens de lauden op zaterdag 19 mei.

Tenslotte blijft niemand onbewogen tijdens de slotvesper van het Festival, op zondag 20 mei, die door alle koren in unisono,één van hart en één van ziel, worden gezongen.