Een belangrijke verklaring voor het succes van het Internationaal Gregoriaans Festival van Watou ligt, zoals hierboven reeds vermeld, in de diversiteit en de kwaliteit van de deelnemende schola's en in het uiterst gevarieerd en interessant programma dat aangeboden wordt. In 2012 zullen niet minder dan 28 schola's deelnemen, waarvan 25 uit het buitenland: knapen-, meisjes-, heren- en dameskoren; deze behoren één voor één tot het topaanbod van wat er in die landen voor dit muziekgenre te vinden is. Van deze 28 schola's komen er 17 voor de eerste maal naar Watou.

Musicologisch bevindt het gregoriaans zich in een sterk opgaande lijn. Het grootste aantal van de koren dat zal deelnemen, beweegt zich op professioneel of semiprofessioneel niveau of is ontstaan uit muziekhogescholen. Acht schola's zijn professionele ensembles. Dit verhoogt het globale muzikale niveau. In 2012 zullen tevens vier jeugdkoren deelnemen, namelijk de formatie ”Pueri Cantores” uit Korea, het jeugdkoor ”Cantate et Iubilate” uit Boedapest en de knapenkoren ”Escolania del Valle de los Caidos” uit Spanje en ”Püha Miikaeli poistekoor” uit Estland.
Het gregoriaanse repertoire mag dan ”eeuwenoud” zijn, het zingen en beluisteren ervan is ”verrassend jong”.
Men stelt bij het grote publiek, zowel in het binnenland als in het buitenland, een herontdekking van de meditatieve kracht en van de muzikale verhevenheid van het gregoriaans vast.
Anderzijds gaat het muzikale uitvoeringsniveau, zowel bij amateurgroepen als bij semiprofessionele en bij professionele schola's, wereldwijd met rasse schreden vooruit. In talrijke muziekhogescholen en conservatoria wordt zeer hard gewerkt aan de studie en analyse van de oudste handschriften. Deze bevindingen krijgen dan ook hun toepassing in de muzikale koorpraktijk bij de talrijke nieuwe schola's die worden opgericht.
Het is de grote verdienste van de initiatiefnemers om oog te hebben voor deze beide fenomenen en om een internationaal ontmoetings- en presentatieforum te creëren waar deze muzikale verworvenheden, die gebracht worden door de beste gespecialiseerde koren ter wereld, aan het brede publiek kunnen worden voorgesteld.
In het meer dan dertigjarige bestaan van het Festival hebben de organisatoren door hun continue werking een notoriteit opgebouwd als enige ontmoetingsplatform ter wereld voor een dergelijke manifestatie. Het Festival van Watou heeft hierdoor een bijzondere plaats en positie verworven die nergens anders op dergelijke schaal wordt ingevuld.
Op deze manier vult het project een artistieke leemte in het festivalaanbod in. Het project is tevens complementair aan andere initiatieven (zoals opleidingen) in deze zin dat het bijzonder goed gevormde buitenlandse schola's een forum van mondiale weerklank biedt voor internationale samenwerkingservaring, uitwisseling en expertisevorming.