Archief - Editie 2015

Deelnemers

Foto's

Over deze editie

“Een tsunami van muzikaliteit en bedwelmende sacraliteit”

Van 8 tot 17 mei 2015 vond de twaalfde editie plaats van het Internationaal Gregoriaans Festival van Watou, het belangrijkste platform voor gregoriaanse schola’s ter wereld. Het is tevens de plaats van afspraak voor meerdere duizenden toehoorders die worden geboeid door deze bijzonder hoogstaande vorm van pure muzikaliteit of voor hen die het gregoriaans een warm hart toedragen. En ook deze editie mocht er zijn. Volgens velen die het Festival reeds diverse malen meemaakten, beantwoordde deze twaalfde editie aan de meest hoogstaande verwachtingen. Festival na festival gaan zowel de muzikale invulling als de kwaliteit van de uitvoerders er nog verder op vooruit.

Het festivalprogramma bestond uit 24 diverse activiteiten waarin de 29 deelnemende ensembles zich in een evenwichtige samenstelling tussen audities, concerten en liturgie presenteerden.

Ook geografisch kende het Festival een verdere uitbreiding met programma’s in 9 partnersteden: Duinkerke, Poperinge, Koksijde, Antwerpen, Brussel, Boëseghem (Frans-Vlaanderen), Wervik, Haringe en Lessen. Hierdoor konden opnieuw meerdere duizenden personen worden bereikt. Voor de 24 sessies van het Festival samen, audities, concerten en liturgie, mag men rekenen op ongeveer 10.000 bezette plaatsen. Door de disciplinaire aanpak te koppelen aan de passie voor deze muziekstijl kent Watou het belangrijkste Gregoriaans Festival ter wereld.

Jonge en professionele ensembles dragen het Festival.

Door de deelname van 29 streng geselecteerde koren uit 17 landen en 2 continenten kende het Festival opnieuw een zeer degelijke kwaliteit, een grote originaliteit en een sterke internationale uitstraling. Maar wat er tijdens deze editie vooral opviel, was de bijzonder jonge en vitale bezetting van de koren. Naast vijf jongerenkoren varieerde de leeftijd van de uitvoerders tussen de achttien en de vijfendertig jaar. Vele van deze koren zijn professioneel actief of hebben hun thuisbasis in muziekscholen en conservatoria. De toehoorders werden bij iedere uitvoering als het ware ondergedompeld in een tsunami van muzikaliteit, perfecte tekstvoordracht, bijzonder vlotte fraseringen, homogene koorklanken en adembenemende interpretaties die finaal uitmondden in authentiek Gregoriaans. Het Festival heeft haar unieke positie binnen het muzieklandschap opnieuw bevestigd.

Grote belangstelling bij de pre-ouvertures

De stemmige en hoogstaande concerten tijdens de pre-ouvertures in Duinkerke, Koksijde, Wervik, Antwerpen en Brussel - met koren uit eigen land, Spanje, Duitsland,  de alom geprezen dames van "Graces & Voices" en de bijzonder expressieve “Schola Cantorum Riga”– waren een stevige voorproever en smaakten naar meer.

Twee pre-ouvertures waren themagebonden nl. deze in Koksijde met een link naar orgelcomposities uit de school van Flor Peeters en deze in Antwerpen met een link naar de Rubenstentoonstelling in de kathedraal.

Nadien, tussen 13 en 17 mei sloegen veel toehoorders vol verwachting hun tent op in het hart van de Westhoek voor het kerngedeelte van het Festival. Ze werden niet teleurgesteld.

Repertoire van de 5de tot de 21steeeuw

Het kernprogramma van het Festival bestond uit vier hoofdaudities in Watou met opgelegd programma.

Zoveel koren, zoveel stijlen in de vier audities van het festival. Er was vertedering bij het luisteren naar de allerjongsten, de knapenkoren uit Spanje en uit Estland, en de Pueri Cantores van Daegu, maar ook bewondering want met zuivere kinderstemmetjes zingen ze schijnbaar moeiteloos alles uit het hoofd.

Er was degelijkheid en traditie bij de Italiaanse en Spaanse schola's - Assisi, Vaticaan en Schola Antiqua.

De uitvoering door de damesschola uit Japan wees op een instuderen met ernst en toewijding.

De Schola Gregoriana Pragensis en Vox Clamantis uit Tallinn boden een stoer en robuust ankerpunt.

Vocale virtuositeit en elegante directie bekoorden het aandachtig luisterend publiek bij het Tsjechische Tiburtina, het ensemble Clamaverunt Iusti uit Warschau, de Noorse Schola Sanctae Sunnivae en de dames uit Parijs. De Vlaamse damesschola uit Drongen hield zich mooi staande met haar ingetogen lofzangen dankzij een diepgaande, strenge maar liefdevolle voorbereiding van dirigent Frans Mariman.

De inhoudelijke invulling van de vier hoofdaudities werd toevertrouwd aan Prof. Dr. Franz Prassl die talrijke composities uit de diverse bloeiperiodes van het repertorium coherent liet aan bod komen.

Naast Gregoriaans werd tijdens de pre-ouvertures en avondconcerten tevens muziek gebracht die sterk aanleunt bij, of haar wortels vindt in het gregoriaans repertoire.

Minder gekend repertoire, vaak ook uit lokale tradities, werd voorgesteld tijdens drie concerten. Twee vrouwenschola's, Tiburtina en Psallentes, eerden vier vrouwelijke heiligen in spannende gezangen, soms in een verrassende vroeg-polyfone uitvoering. We konden genieten van een wervelende Tsjechische benadering versus een strakkere Vlaamse aanpak maar beide schola vergastten het publiek op ervaren, trefzekere stemmen.

De Sint-Martinuskerk in Haringe herbergt een Van Peteghem orgel met schitterende reputatie en daar maakten de organisatoren dankbaar gebruik van. De dames van de Gruppo Vocale Armoniosoincanto zongen de Missa Henry du Mont in alternatim met orgelfragmenten gespeeld door Adriano Falcioni. Verder konden we er de vrouwelijke religieuzen van Verbum Domini uit Slowakije, de Schola Antiqua uit Madrid en Vox Clamantis dat indruk maakte met hun thuiscomponist Arvo Pärt,  vooraf beluisteren.

De avond nadien oogstte Vox Clamantis trouwens nog meer succes met een greep uit het rijke, ook meerstemmige, oeuvre van Estse en Noorse componisten. Tijdens dit laatste concert werden we door Tiburtina en de Schola Gregoriana Pragensis getrakteerd op de première van een programma rond Karel IV van Bohemen en de toenmalige, belangrijke culturele as Parijs-Praag. In 2016 is het 700 jaar geleden dat deze vorst geboren werd en we zullen het geweten hebben.  We werden overdonderd door prachtig gregoriaans en vroege polyfonie uit de Boheemse en Franse traditie in verschillende genres met zelfs enkele cantio's in het Boheems.

Ook het muzikale intermezzo dat drie jeugdkoren in de parochiezaal, als dank aan Watou, op de namiddag van Hemelvaart brachten werd zeer op prijs gesteld.

Liturgie

Gregoriaans hoort thuis in de liturgie en dat is men in Watou niet vergeten. Wie wilde, kon getuige zijn van een monastiek etmaal met de volledige cyclus van het getijdengebed voor Hemelvaart, verzorgd door een keure aan aanwezige scholae.

Psalmzingen vormt de ruggengraat van het officie en hier verdient Ferenc Sapszon met zijn 
uitgebreide groep jongens en meisjes van Cantate en Iubilate een dikke pluim. Psalmodiëren is hun tweede natuur: het is zo juist, zo gelijk, zo sober, zo efficiënt, zo meditatief, zo rustig golvend dat je mee opgaat in hogere sferen. De Hongaren zijn alomtegenwoordig als vaste festivalwaarde die misschien niet zo erg meer opvalt, maar ze vormen het muzikale fundament van de vieringen.  Hun "Ubi Caritas" motet van Maurice Duruflé tijdens de mis op zaterdag was subliem, evenals hun polyfone interventies in de slotvespers. En van subliem gesproken: in de feestelijk hoogmis op zondag kreeg menig toehoorder kippenvel van het intieme "The Deer's Cry" van Arvo Pärt door Vox Clamantis.

Workshop “Gregoriaans dirigeren”

Een woord van oprechte dank en erkentelijkheid aan David Eben mag niet ontbreken.

We kregen een boeiende workshop voorgeschoteld door de Schola Gregoriana Pragensis over hoe men gregoriaans moet dirigeren. Er waren vele gegadigden die zich gewillig lieten coachen door een immer charmante en respectvolle David Eben, die vlot van Engels naar Duits en Frans overschakelde om zich voor iedereen verstaanbaar te maken.

Festival gelauwerd door klassiek centraal

Met de toekenning van het Gouden Label Festival aan het Internationaal Gregoriaans Festival van Watou benadrukt Klassiek Centraal, het belangrijkste internetmagazine klassieke muziek in Vlaanderen en Nederland, niet alleen het belang van dit festival voor het gregoriaans op zich, maar erkent het de hoogstaande kwaliteit van het festival. Er wordt van uitgegaan dat het in de wereld zijn gelijke niet kent.

Sterke betrokkenheid van de dorpsgemeenschap van Watou

Een steunpilaar bij de organisatie van het Festival is de inzet van tientallen vrijwilligers.

Dit uitgebreide team van vrijwilligers verdient een grote dankbaarheid en waardering voor hun inzet. Zij staan in voor de catering en een keuken voor 450 zangers, voor het uitdelen van de programma's, voor het in orde brengen van de kerk, voor het organiseren van logies, voor het transport naar logement en plaats van uitvoering, voor technische diensten en nog zo veel meer.

Ze behoren tot de festivalfamilie en het Festival is van hen. Ze houden er immense warme herinneringen aan over; herinneringen van vreugde en dankbaarheid; herinneringen aan een week samen hard opbouwend werken. Door dit vrijwilligerswerk kan een niet te evenaren sfeer van gastvrijheid worden aangeboden, waardoor sociale contacten en uitwisselingen openbloeien die het Festival een humane dimensie verlenen. Het resultaat is een wonder gebeuren: mensen van over de hele wereld, met hun hart verbonden in en aan Watou, hemelse gezangen, ingetogen stilte bij de luisteraars, en een sfeer van geluk en vriendschap bij de honderdvijftig medewerkers; als het ware een stukje hemel op aarde.

Muzikaal programma Festival 2015

  • Opgelegd repertorium uit het Graduale Novum en uit het getropeerde Kyriale
  • Eigen koorkeuze uit Gregoriaans repertorium en lokale tradities
  • Tiburtina Ensemble: “Flos inter Spinas”, de legende van de H. Catharina, Barbara en Margaretha in de Boheemse traditie
  • Psallentes ♀: een programma rond de H. Walburga volgens het Zutphens handschrift
  • Armoniosoincanto : Messe pour les Couvents van François Couperin (orgel/koor)
  • Sanctae Sunnivae : Fingergull programma uit Nidaros (Trondheim)
  • Vox Clamantis : Arvo Pärt
  • Schola Gregoriana Pragensis en Tiburtina Ensemble: repertorium rond de figuur van Keizer Karel IV, een as Parijs-Praag
  • Cantabo : folkimprovisaties op gregoriaanse melodieën

Ook werden enkele pre-ouvertures thematisch ingevuld:

  • Koksijde: Het Gregoriaans in de school van Flor Peeters
  • Antwerpen: Gregoriaanse Expressie bij de tentoonstelling “Reunie van Quinten Metsijs tot Peter Paul Rubens”

Volgende festivaleditie: van 5 tot 13 mei 2018

Onze trouwe sponsors
KlaraVlaanderen - Verbeelding werktNationale LoterijStad WervikGemeente KoksijdeStad PoperingeBrouwerij Van Eecke WatouBrouwerij Het Sas